{
  "naam": "Trappenwijzer per bouwperiode, Nederland",
  "beschrijving": "Per bouwperiode van de woning: het gangbare traptype, aantal treden, optrede, aantrede, breedte, materiaal, de typische gebreken en de logische renovatie. Maten zijn bandbreedtes uit de praktijk; de nieuwbouwgrenzen komen uit het Bouwbesluit 2012 en het Besluit bouwwerken leefomgeving.",
  "peildatum": "2026-09-17",
  "eenheden": {
    "optrede": "cm",
    "aantrede": "cm",
    "breedte": "cm"
  },
  "nieuwbouwgrenzen": {
    "optrede_max_cm": 18.8,
    "aantrede_min_cm": 22,
    "breedte_min_cm": 80,
    "bron": "Bouwbesluit 2012 art. 2.33 / Bbl 2024, woonfunctie"
  },
  "bron": "https://traprenovatie-zuidholland.nl/trappenwijzer-bouwjaar/",
  "licentie": "Vrij te gebruiken, ook commercieel, met bronvermelding en een werkende link.",
  "bronvermelding": "Trappenwijzer per bouwperiode, Traprenovatie Zuid-Holland, https://traprenovatie-zuidholland.nl/trappenwijzer-bouwjaar/",
  "periodes": [
    {
      "periode": "Voor 1920",
      "traptype": "Steile dichte steektrap in een smalle gang, vaak met een kwart onderaan",
      "treden": "15 tot 17",
      "optrede_cm": "20 tot 22",
      "aantrede_cm": "18 tot 21",
      "breedte_cm": "70 tot 80",
      "materiaal": "Grenen of vuren, geschilderd",
      "typische_gebreken": "Uitgesleten neuzen, losse treden, een trapboom die van de muur is gekomen",
      "renovatie": "Eerst constructief herstel (wiggen, boom, neuzen), dan een afwerking die de steilte helpt: een overzettrede met neus van maximaal 2 cm en antislip in de neus. Tapijt of een loper is hier vaak de veiligste keuze."
    },
    {
      "periode": "1920 tot 1945",
      "traptype": "Dichte trap met een kwartslag, hoge stootborden, vaak een bordes bij een bovenwoning",
      "treden": "14 tot 16",
      "optrede_cm": "19 tot 21",
      "aantrede_cm": "20 tot 22",
      "breedte_cm": "75 tot 85",
      "materiaal": "Vuren met een eiken of beuken leuning",
      "typische_gebreken": "Kraken, scheuren in de stootborden, dikke lagen verf en lijmresten van oud tapijt",
      "renovatie": "Lijm en verf verwijderen kost hier het meeste tijd. PVC of laminaat op een overzettrede is de gangbare oplossing; de originele leuning blijft meestal."
    },
    {
      "periode": "1945 tot 1965",
      "traptype": "Rechte dichte trap of kwartslag onderaan, sober, in de hal van een rijwoning",
      "treden": "13 tot 14",
      "optrede_cm": "18,5 tot 20",
      "aantrede_cm": "20 tot 22",
      "breedte_cm": "80 tot 85",
      "materiaal": "Vuren, meestal geverfd of gestoffeerd",
      "typische_gebreken": "Losgeraakte wiggen, verzakte trapboom, het eerste tapijt zit er nog onder",
      "renovatie": "De standaardrenovatie: dertien treden, een kwart, PVC of laminaat, in een dag. Losse treden eerst vastzetten, anders komt het kraken door de nieuwe laag heen."
    },
    {
      "periode": "1965 tot 1980",
      "traptype": "Open trap zonder stootborden in de woonkamer, of dichte trap met kwart boven",
      "treden": "13",
      "optrede_cm": "18 tot 19",
      "aantrede_cm": "21 tot 23",
      "breedte_cm": "80 tot 90",
      "materiaal": "Vuren of meranti, vaak blank gelakt",
      "typische_gebreken": "Open trap wordt als onveilig of gehorig ervaren; lak dof en versleten op de neus",
      "renovatie": "De open trap: eerst dichtmaken met stootborden, dan afwerken. Dat verdubbelt ongeveer het aantal te bekleden vlakken en is de grootste post in deze periode."
    },
    {
      "periode": "1980 tot 2000",
      "traptype": "Dichte trap met een kwart onderaan, tapijt van fabriek, soms een tweede trap naar zolder",
      "treden": "13 tot 14",
      "optrede_cm": "18 tot 19",
      "aantrede_cm": "21 tot 23",
      "breedte_cm": "85 tot 90",
      "materiaal": "Vuren, gegrond geleverd en gestoffeerd",
      "typische_gebreken": "Het fabriekstapijt is versleten; de zoldertrap is steiler en smaller dan de hoofdtrap",
      "renovatie": "Tapijt eraf, lijmresten verwijderen, overzettreden erop. Vaak twee trappen tegelijk; de zoldertrap krijgt dezelfde afwerking maar heeft meer draaitreden."
    },
    {
      "periode": "2000 tot 2015",
      "traptype": "Dichte of halfopen trap, vaak gecombineerd met een trapkast, in de hal of aan de woonkamer",
      "treden": "13 tot 14",
      "optrede_cm": "18 tot 18,8",
      "aantrede_cm": "22 tot 23",
      "breedte_cm": "85 tot 95",
      "materiaal": "Vuren of grenen, gegrond, soms MDF-stootborden",
      "typische_gebreken": "Tapijt of verf op het eind van de levensduur; de trap wil mee met de nieuwe vloer",
      "renovatie": "Vrijwel altijd een schone ondergrond; de renovatie draait om de kleurkeuze bij de vloer en om de trapkast die vaak in dezelfde afwerking wordt meegenomen."
    },
    {
      "periode": "Na 2015",
      "traptype": "Dichte trap met gesloten stootborden, brede treden, regelmatig een dichte trapkast eronder",
      "treden": "13 tot 15",
      "optrede_cm": "17,5 tot 18,8",
      "aantrede_cm": "22 tot 24",
      "breedte_cm": "90 tot 100",
      "materiaal": "Vuren of grenen, gegrond; afwerking naar keuze bij oplevering",
      "typische_gebreken": "De bouwafwerking (grondverf of goedkoop tapijt) blijkt geen eindafwerking te zijn",
      "renovatie": "Afwerken in plaats van renoveren: de trap is nieuw en recht, de treden zijn breed. Alle afwerkingen zijn mogelijk; eiken en PVC worden hier het meest gekozen."
    }
  ]
}